تهدیدهای نوپدید در حوزه‌ی اقتصاد و مالی بین‌المللی با رویکرد امنیت ملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای مدیریت مالی و استاد دانشگاه خاتم

چکیده

تاریخ سیاسی و اقتصادی جهان از زمان شکل‌گیری نظریه‌های وابستگی شاهد رویدادهای بسیاری در مسیر هدایت جهان به سمت ایجاد وابستگی بوده است و این رویدادها با برده‌داری، اشغال سرزمینی، استعمار و استثمار کشورها، جنگ جهانی اول، بحران مالی 1929، جنگ جهانی دوم، جنگ سرد، بحران‌های مالی و جنگ‌های ارزی قرن بیستم، انواع جنگ‌های منطقه‌ای، ترور شخصیت‌های سیاسی و اقتصادی، سیر تحولی ابزارهای فشار بر کشورها را طی نموده است. از سوی دیگر با برتری اقتصادی ایالات‌متحده‌ی آمریکا بر جهان و سلطه اقتصادی دلار آمریکا بر اقتصاد و روابط مالی بین‌المللی به‌ویژه بعد از فروپاشی برتوون وودز در سال 1973 و همچنین محوریت پترو دلار در نظام مالی و بودجه‌ای اغلب کشورهای جهان به‌ویژه کشورهای متکی به درآمدهای نفتی و به دنبال طرح مسائلی همچون حقوق بشر، شفافیت مالی، مبارزه با پول‌شوئی و مبارزه با تأمین مالی تروریسم به بهانه‌ی حفظ امنیت ملی آمریکا و امنیت ملی جامعه‌ی جهانی مطرح شد. با پیروزی نظام انقلاب اسلامی ایران در سال 1357، موضوع مقابله با آرمان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران به بهانه‌ی حفظ امنیت ملی آمریکا در دستور کار مقامات آمریکایی قرار گرفت و انواع ابزارهای به کار گرفته شد به‌نوعی که بعد از 8 سال جنگ تحمیلی و اعمال سخت‌ترین تحریم‌ها، امروز موضوع اعمال جنگ روانی یا جنگ خاموش خزانه و تهدید مجدد کشورمان به گزینه‌ی نظامی روی میز، به‌عنوان ابزار فشار بر نظام جمهوری اسلامی ایران به کار گرفته می‌شود. مقاله‌ی حاضر با مروری بر تحولات فوق و با تأکید بر تهدیدات نوپدید، در حوزه‌ی اقتصادی و مالی بین‌المللی با رویکرد امنیت ملی کشور دارد و تلاش شده است تا ضمن شناخت انواع تهدیدها اعم از تهدیدات نوپدید، تهدیدات باز پدید و تهدیدات ناپدید، تهدیدات هیبریدی یا ترکیبی را بر اساس مدل مفهومی مورد تحلیل قرار داده و راه‌حل‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت راهبردی جهت تبدیل تهدیدها به فرصت‌های نوپدید، باز پدید و ناپدید ارائه نماید.

کلیدواژه‌ها