https://www.qjws.ir/ فصلنامه مطالعات جنگ fa daily 1 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 https://www.qjws.ir/article_735558.html تحلیل صحنه عملیات مشترک یکی از بنیادی‌ترین نیازهای رده عملیاتی در نیروهای مسلح است. پیچیدگی محیط‌های نبرد چندوجهی، تنوع حوزه‌های عملیاتی و ضرورت هم‌افزایی میان نیروهای زمینی، هوایی، دریایی، پدافند هوایی و سایبری ایجاب می‌کند که تحلیل صحنه عملیات بر پایه یک رویکرد نظام‌مند و مبتنی بر چرخه اطلاعاتی انجام شود. در دکترین‌های معتبر جهانی، تحلیل محیط عملیات مشترک هسته اصلی فرایند تصمیم‌سازی عملیاتی است؛ با این حال، در ارتش جمهوری اسلامی ایران مدل واحد، بومی‌سازی‌شده و مورد اجماع برای این فرایند وجود ندارد.هدف شناسایی و تبیین ابعاد صحنه عملیات مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و تکوین یک چرخه اطلاعاتی پیشنهادی مبتنی بر تحلیل مضمون است.پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با به‌کارگیری روش تحلیل مضمون براساس الگوی شش‌گام براون و کلارک انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد و مدارک، بررسی چرخه اطلاعاتی چند کشور منتخب و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان جمع‌آوری شد. پس از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مضامین نهایی استخراج گردید.نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد صحنه عملیات مشترک شامل مجموعه‌ای از مضامین فیزیکی، عملیاتی، اطلاعاتی و .. است. با ادغام این مضامین و مقایسه مدل‌های بین‌المللی، یک چرخه اطلاعاتی مناسب برای تحلیل صحنه عملیات مشترک ارتش پیشنهاد می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که تحلیل صحنه عملیات مشترک ارتش باید بر پایه چرخه اطلاعاتی باشد. چرخه پیشنهادی شامل طرح‌ریزی و تعیین نیازمندی‌های اطلاعاتی، تحلیل محیط عملیات مشترک، جمع‌آوری، پردازش و پالایش، تحلیل و تولید اطلاعات، انتشار اطلاعات و بازخورد اصلاحی است که به‌عنوان یک مدل جامع، قابلیت پشتیبانی تصمیم فرماندهان را افزایش می‌دهد. https://www.qjws.ir/article_735557.html مناقشه دریای چین جنوبی یک مناقشه پیچیده ارضی و دریایی است که شامل ادعاهای ارضی چندین کشور از جمله چین، ویتنام، فیلیپین، مالزی، برونئی و تایوان است. چین مدعی مالکیت مطلق بر پهنه وسیعی از آب‌های این منطقه می‌باشد که این امر سبب اختلاف با کشورهای ساحلی و ایالات متحده شده است. قاطعیت روزافزون پکن در قبال مناقشه ارضی دریای چین جنوبی و توسعه گشت‌های هوایی و دریایی در منطقه، تهدیدی راهبردی برای کشورهای ساحلی و ایالات متحده به شمار می‌آید که این مسأله باعث حضور منطقه ای واشنگتن و ایجاد اتحاد با کشورهای ساحلی برای مهار و کنترل پکن در شرق آسیا شده است. بدین ترتیب، سؤال اصلی پژوهش این است که آمریکا در قبال قاطعیت فزاینده چین در مناقشه دریای چین جنوبی دست به چه اقداماتی زده است؟ فرضیه پژوهش این است که افزایش قدرت دفاعی-نظامی چین و تلاش این کشور برای تبدیل صخره‌ها و جزایر مصنوعی دریای چین جنوبی به پایگاه‌های نظامی، باعث افرایش اختلافات پکن با کشورهای ساحلی و ایالات متحده شده است. ایالات متحده در پاسخ به تهدیدات فزاینده پکن در دریای چین جنوبی، حضور و نفوذ خود را در این آبراهه استراتژیک افزایش داده و در تلاش است تا با برقراری اتحاد با متحدان منطقه ای خود و برگزاری رزمایش‌های دریایی، جلوی قدرت روز افزون پکن را در منطقه بگیرد که این مسأله باعث افزایش تنش‌ها و ایجاد یک معضل امنیتی در منطقه آسیا و اقیانوسیه خواهد شد. برای تحلیل داده‌های پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. https://www.qjws.ir/article_735614.html هدف: چگونگی مصون‌سازی سلامت کارکنان ارتش جمهوری اسلامی ایران از آثار و پیامدهای حملات بیوتروریستی دغدغه اصلی پژوهشگر بوده و هدف اصلی خود را «چیستی اقدامات پیشگیرانه ارتش جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات بیوتروریستی» انتخاب نموده است.روش: این پژوهش از نوع کاربردی، روش آن توصیفی تحلیلی و رویکرد آن کیفی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای (شامل اسناد و پایان‌نامه‌های مرتبط) و مصاحبه نیمه ساختاریافته با 30 نفر از خبرگان، فرماندهان و متخصصان حوزه‌های امنیتی، اطلاعاتی و درمانی ارتش جمع‌آوری گردیده و داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آن است که اقدامات پیشگیرانه ارتش جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات بیوتروریستی، مجموعه‌ای چندبعدی و درهم‌تنیده است که در شامل هشت بُعد کلیدی آموزش و آگاه‌سازی، پژوهش و توسعه فناوری، ایمن‌سازی و حفاظت فیزیکی، آمادگی و مانور، همکاری بین‌بخشی، مدیریت منابع و پشتیبانی، اقدامات اطلاعاتی و امنیتی و تعاملات بین‌المللی بوده که در تعامل با یکدیگر ساختار جامع پدافند زیستی ارتش را شکل می‌دهند.نتیجه‌گیری: پژوهش نشان می‌دهد که ارتش جمهوری اسلامی ایران برای مقابله مؤثر با تهدیدات بیوتروریستی نیازمند رویکردی چندبعدی، یکپارچه و پیشگیرانه است. تقویت آموزش‌های تخصصی، توسعه فناوری‌های تشخیص سریع، افزایش هماهنگی بین‌بخشی، ارتقای توان اطلاعاتی و بهبود مدیریت منابع از مهم‌ترین الزامات ارتقای آمادگی زیستی ارتش است. https://www.qjws.ir/article_735805.html هدف: هدف از انجام این پژوهش، شناسایی مولفه‌های سایبر رنج در سامانه بازی جنگ سایبری است به گونه‌ای که محیط آموزشی جامع و مؤثری ایجاد شود و بتواند سطح امنیت سایبری در سازمان‌ها، به ویژه سامانه بازی جنگ سایبری ارتش جمهوری اسلامی ایران، ارتقاء یابد.روش: روش تحقیق در این پژوهش تلفیقی و شامل تحلیل کیفی و کمی است. داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوا و نرم‌افزار MAXQDA از مصاحبه‌ها و اسناد استخراج شده و تجزیه و تحلیل می‌شوند. داده‌های کمی نیز با استفاده از پرسش‌نامه و نرم‌افزار SPSS تحلیل آماری می‌شوند. برای افزایش قابلیت اعتماد ابزارهای سنجش، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. فرایند تحقیق شامل دسته‌بندی، پالایش، و تحلیل توصیفی و استنباطی داده‌ها است تا به نتایجی دست یابد و چارچوبی برای توسعه الگوهای نوین آموزشی سایبر رنج ارائه نماید.یافته‌ها: یافته‌های این تحقیق نشان داد که هریک از ابعاد زیرساخت‌های مورد نیاز، سناریو و محتوا، نیروی انسانی، ارزیابی و تحلیل، مهم‌ترین مولفه‌ها و شاخص‌های سایبر رنج در سامانه بازی جنگ سایبری هستند.نتایج: نتایج نشان می‌دهد بکارگیری سایبر رنج‌ها، نه‌تنها امکان آموزش عملی در مواجهه مستقیم با تهدیدات امنیتی را فراهم می‌کند، بلکه همکاری و تعامل اعضای تیم‌ها را تقویت کرده و به بهبود راهکارهای دفاعی کمک می‌کند. این امر می‌تواند تاثیر چشم‌گیری در افزایش تاب‌آوری و امنیت فضای سایبری داشته باشد.