تأثیر تهدیدات زیست ‌محیطی ژئوپلیتیک حوزه دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری رشته مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دکتری رشته مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی.

چکیده

منطقه ژئوپلیتیک دریای خزر پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جایگزین شدن چهار کشور تازه استقلال‌یافته به‌جای آن، دچار تحولاتی عمیق گردید. بی‌تردید، پس از فروپاشی اتحاد شوروی، تغییرات ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک دریای خزر، واجد چنان اهمیت منطقه­ای و جهانی است که نمی­توان نفوذ و تأثیر همه‌جانبه آن را بر کل مسائل منطقه، ازجمله مسائل زیست‌محیطی نادیده گرفت. بر این اساس، محققین، سعی کرده­اند این تحولات را از دریچه تهدیدات زیست­محیطی ژئوپلیتیک مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی کشور موردبررسی قرار دهند. لذا در تحقیق حاضر که از نوع کاربردی است با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی تلاش گردیده تا عوامل تهدیدات زیست­محیطی ژئوپلیتیک دریای خزر مرتبط و مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی ج.ا.ایران شناسایی گردد. بنابراین به‌منظور تائید این عوامل، پرسشنامه­ای‌ تنظیم و طراحی گردید که در ابتدا، پرسشنامه به‌منظور تائید روایی و پایایی و تأیید عوامل احصاء شده  ژئوپلیتیک زیست­محیطی مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی بین جامعه آماری 12 نفری و سپس به‌منظور تعیین میزان نقش تهدیدزایی عوامل، در جامعه آماری 49 نفری به‌صورت تمام شمار توزیع و پس از اخذ نظر جامعه آماری، با استفاده از فن‌ها و روش‌های آماری، تجزیه­وتحلیل شده و در ادامه به جمع­بندی و ارزیابی سؤالات تحقیق پرداخته ‌شده ‌است. درنهایت، نتایج حاصل از این تحقیق نشان می­دهد؛ مهم­ترین بسترهای تهدیدزای زیست­محیطی دریای خزر که در تدوین راهبرد دفاعی ج.ا.ایران مؤثر می‌باشند؛ در قالب 19 عامل احصاء گردیدند. همچنین تهدیدات زیست‌محیطی دریای خزر که در این تحقیق احصاء شده­اند به میزان 79.82% در تدوین راهبردهای دفاعی ج.ا.ا. در حوزه خزر اثرگذار بوده­اند.

کلیدواژه‌ها