Document Type : Original Article
مقدمه
جلوگیری از دستیابی دشمن به اهداف خود، با اتکاء به سناریوهای جنگهای کلاسیک و مرسوم و عدم پیشبینی و آیندهنگری تحولات این حوزه، جوابگوی نیازهای اساسی برای حصول به اهداف و آرمانهای عالی و تحقق چشمانداز 1404 نخواهد بود و تبیین تبیین واولویت بندی تهدیدات در صحنه جنگهای آینده صحنههای جنگهای آینده، چالشی است که دغدغهی اصلی فرماندهان نظامی و بسیاری از پژوهشگران عرصهی نظامی را به خود اختصاص داده است. اینکه در آینده صحنههای جنگ چگونه خواهد بود، مسئلهای است که بسیاری از فرماندهان و متفکران را به تفکر واداشته تا بتوانند شمای روشنی ازآنچه احتمالاً در آتیه رخ خواهد داد را به تصویر بکشند.
جنگ و صلح در ظاهر با یکدیگر در تضادند اما در مورد علل به وجود آورندهی آنها با یکدیگر بسیار شبیه هستند. دانستن علل صلح به میزان کشف علل جنگ و همان قدر مشکل است، از این رو جنگ و صلح را دو روی یک سکه میدانند و تئوریهای جنگ و صلح عموماً به همراه هم مطالعه میشوند. (حسنلو: 1388، 24)
امام خمینی (ره) نیز برای فکر کردن و برنامهریزی در زمان صلح اهمیت ویژهای قائل بودند. ایشان در این زمینه فرمودهاند: «... در هنگام نبرد مجال پرداختن به همه جهات قوتها و ضعفها و طرحها و برنامهها و در حقیقت ترسیم راهبرد دفاع همهجانبه نبوده است ولی در شرایط عادی باید با سعهصدر و بهدوراز حب و بغضها به این مسائل پرداخت و از همهی اندوختهها، تجربهها و استعدادها و طرحها استفاده نمود» (صحیفه نور، 1382، ج21: 19).
مقام معظم رهبری و فرماندهی معزز کل قوا هم فرمودهاند: «... این آینده را ترسیم کنید نه مطابق جهت ترسیمشدهی غربیها، جهت حرکت را خودمان تعیین کنیم...»(بیانات معظمله در دیدار با نخبگان علمی سراسر کشور،6/8/ 1388)
شناسایی، پیشبینی و ارزیابی تهدیدات متعددی است که از سوی قدرتهای استکباری و دشمنان منطقهای و گروههای افراطی متوجه میهن عزیزمان میباشد که این مهم همراه با شاخصههایی همچون شناخت صحیح و دقیق تهدید؛ ارزیابی توان و ظرفیت تهدید؛ میباشد.با توجه به طیف گسترده و متنوع تهدیدات موجود علیه منافع جمهوری اسلامی ایران، اقدام انفعالی و عدم برنامهریزی برای آینده و آیندهپژوهی در این حوزه بسیار خطرناک و غیرمنطقی میباشد و این شیوه تفکر باعث بُروز مشکلاتی همچون ایجاد موانع جدی در مسیر ساخت فرهنگسازمانی منعطف و منطبق با آینده، پرداختن صرف به مطلوبها، عدم شناسایی نیازهای آینده و عقب ماندن از دشمنان و رقبا میگردد.
بنابراین دغدغه اصلی این مطالعه عبارت است از اینکه؛ « عوامل تهدیدات (از لحاظ نوع و ابزار ) در صحنه جنگ های آینده چگونه هستند ؟»